हिन्दू काल गणना / मन्वन्तर

★★★ काल गणना ★★★

कुल 14 मन्वन्तर
वर्तमान वैवस्वत मन्वन्तर

1 मन्वन्तर = 71 चतुर्युगी
14×71= 994 +6 सृष्टि निर्माण
1 कल्प = 1000 चतुर्युग
1 चतुर्युगी = चार युग (सतयुग, त्रेतायुग, द्वापरयुग, कलियुग)

चारों युगों की आयु :
सतयुग = 17,28,000 वर्ष
त्रेतायुग = 12,96,000 वर्ष
द्वापरयुग =  8,64,000 वर्ष
कलियुग =   4,32,000 वर्ष 

1 चतुर्युगी= 43,20,000 वर्ष 
1 कल्प = 4,320,000,000
ब्रह्मा का 1 दिन और 1 रात = 2 कल्प
ब्रह्मा की आयु 100 वर्ष / 50 वर्ष पूर्ण
ब्रह्मा का सम्पूर्ण जीवन = विष्णु का 1 दिन
और उतनी ही रात

311,040,000,000,000 ब्रह्मा की आयु



71×43,20,000
             306,720,000 वर्ष = 1 मन्वन्तर

सृष्टि की कुल आयु
14 ×306,720,000
             4,294,080,000 वर्ष

वर्तमान आयु
6 मन्वन्तर           1,840,320,000
27 चतुर्युग             116,640,000
3   युग                        3,888,000
 कलयुग     3109 ई.पू+ 2022=  5131

                           1,960,853,131 वर्ष



पुराणों में चौदह मन्वंतर इस प्रकार हैं-

स्वायंभुव
स्वारोचिष
उत्तम
तामस
रैवत
चाक्षुष
वैवस्वत (वर्तमान)
अर्क सावर्णि
दक्ष सावर्णि
ब्रह्म सावर्णि
धर्म सावर्णि
रुद्र सावर्णि
रौच्य
भौत्य

टिप्पणियाँ

इस ब्लॉग से लोकप्रिय पोस्ट

एकादशी/ग्यारस को चावल क्यों नही खाना चाहिए